Podręcznik zawiera wiadomości objęte programem kształcenia w zakresie rozszerzonym. Pomoże on uczniowi zdobyć wiedzę o budowie i funkcjach struktur komórki oraz zachodzących w niej procesach fizjologicznych, zaznajomi go ze stosowaną współcześnie systematyką organizmów, uświadomi mu różnorodność życia na Ziemi. Uczeń pozna dzięki niemu formy bezkomórkowe – wirusy, organizmy prokariotyczne (bakterie i sinice), Protista (proste, w większości wodne organizmy eukariotyczne) oraz rośliny telomowe, grzyby i porosty. Przedmiotem analizy w podręczniku są również czynności życiowe organizmów w kontekście ich przystosowań do życia w danym środowisku.
Na początku każdego rozdziału zamieszczono Repetytorium, które pozwoli uczącemu się szybko przypomnieć sobie wiadomości z gimnazjum. Wszystkie rozdziały zawierają ponadto krótkie Repetytoria z zakresu podstawowego. W podrozdziałach znajdują się ćwiczenia aktywizujące, dające możliwość sprawdzenia wybranych zagadnień w praktyce. Na końcu każdego podrozdziału pod hasłem Pojęcia zebrano nazwy najważniejszych pojęć, które uczniowie powinni zrozumieć i zapamiętać. Rozdział kończy się zawsze Podsumowaniem, syntetycznym ujęciem przedstawionych w nim zagadnień. Utrwaleniu wiedzy służą Pytania i polecenia. Niektóre z nich są trudniejsze, zaawansowane, wymagają przemyślenia problemu, kojarzenia wiedzy z różnych dziedzin i wyciągania wniosków. Ponadto w każdym rozdziale jest przynajmniej jedno polecenie nietypowe, kreatywne. Te polecenia wskażą uczniowi kierunek poszukiwań i pozwolą wykazać się pomysłowością. Z myślą o zainteresowanych daną tematyką pod koniec każdego rozdziału zamieszczono Literaturę, dzięki której można pogłębić wiedzę. Książkę zamyka Słowniczek trudniejszych terminów.